Οστεοπόρωση

Η οστεοπόρωση είναι μία νόσος των οστών. Χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική πυκνότητα και διαταραχή της αρχιτεκτονικής του οστίτη ιστού. Στην οστεοπόρωση τα οστά είναι πιο εύθραυστα. Οι ασθενείς με οστεοπόρωση έχουν αυξημένο κίνδυνο κατάγματος. Το κάταγμα μπορεί να προκληθεί ακόμα και χωρίς σημαντικό τραυματισμό, όπως μετά από επίκυψη ή βήχα. Τα πιο κοινά οστεοπορωτικά κατάγματα συμβαίνουν στον καρπό, στο ισχίο και στην σπονδυλική στήλη.

Οι ιατρικές και κοινωνικές συνέπειες των καταγμάτων που συνδέονται με την οστεοπόρωση είναι τεράστιες. Ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών με κατάγματα ισχίου δε μπορούν να περπατήσουν ικανοποιητικά και καθίστανται εξαρτημένα. Επίσης η θνητότητα είναι αυξημένη τους πρώτους μήνες μετά από κάταγμα ισχίου.

Η οστεοπόρωση είναι πολύ πιο συχνή στις γυναίκες απ’ότι στους άνδρες. Αυτό οφείλεται στις ορμονικές διαταραχές που συμβαίνουν κατά την εμμηνόπαυση.

Η οστεοπόρωση δεν είναι μια μορφή αρθρίτιδας. Παρ’όλα αυτά προκαλεί κατάγματα που μπορεί να οδηγήσουν σε αρθρίτιδα.

Παράγοντες κινδύνου οστεοπόρωσης

Είναι πιο πιθανό να εμφανίσετε οστεοπόρωση αν:

-είστε γυναίκα

-είστε πάνω από 50 ετών

-είστε στην εμμηνόπαυση

-ακολουθείτε δίαιτα χαμηλή σε ασβέστιο

-έχετε γαστρεντερικά προβλήματα που μειώνουν την απορρόφηση ασβεστίου και βιταμινών

-έχετε υπερθυρεοειδισμό ή παίρνετε υπερβολική δόση θυρεοειδικών ορμονών

-καπνίζετε, πίνετε αλκοολ

-κάνετε καθιστική ζωή

-λαμβάνετε διάφορα φάρμακα όπως κορτιζόνη, αντιεπιληπτικά, αντιπηκτικά

-έχετε υποστεί κάταγμα χαμηλής βίας

Συμπτώματα οστεοπόρωσης

Οι περισσότεροι άνθρωποι με οστεοπόρωση δεν έχουν κανένα σύμπτωμα. Δε γνωρίζουν ότι έχουν οστεοπόρωση μέχρι να υποβληθούν σε μέτρηση οστικής πυκνότητας ή να υποστούν κάποιο κάταγμα.

Ένα πρώιμο σημείο ενδεικτικό οστεοπόρωσης μπορεί να είναι η μείωση του ύψους. Προκαλείται από μικρά συμπιεστικά οστεοπορωτικά κατάγματα στους σπονδύλους που μπορεί να είναι ανώδυνα παρά τη μεγάλη μείωση ύψους και παραμόρφωση που προκαλούν.

Διάγνωση οστεοπόρωσης

Κατά τη φυσική εξέταση ο γιατρός μπορεί να διαπιστώσει την απώλεια ύψους σε σχέση με νεότερη ηλικία ή την ύπαρξη χαρακτηριστικής κύφωσης.

Οι απλές ακτινογραφίες οστών ασθενών με οστεοπόρωση πιθανόν να δείξουν αραίωση των οστών. Ο γιατρός σας θα υποπτευθεί οστεοπόρωση αν υπάρχει ιστορικό κατάγματος χαμηλής βίας.

Η μέτρηση οστικής πυκνότητας μπορεί να επιβεβαιώσει τη διάγνωση της οστεοπόρωσης. Η πιο ακριβής και διαδεδομένη μέθοδος είναι η DEXA. Είναι μία απλή, ανώδυνη μέθοδος που διαρκεί 10 λεπτά και με ελάχιστη χορηγούμενη ακτινοβολία. Γίνεται συχνότερα στη σπονδυλική στήλη ή στο ισχίο.

Η μέτρηση οστικής πυκνότητας μπορεί να διαγνώσει την οστεοπόρωση πρώιμα, πριν την εμφάνιση καταγμάτων. Έτσι μπορεί να χορηγηθεί θεραπεία έγκαιρα προ της επιδείνωσης της νόσου. Επίσης χρησιμοποιείται για την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας της οστεοπόρωσης.

Πρόσθετες αιματολογικές εξετάσεις μπορεί να γίνουν για τη διάγνωση κάποιου αιτίου οστεοπόρωσης, όπως πχ υπερθυρεοειδισμός. Παρ’όλα αυτά στους περισσότερους ανθρώπους δεν ανευρίσκεται κανένα συγκεκριμένο αίτιο οστεοπόρωσης (πέρα από την ηλικία και την εμμηνόπαυση).

Θεραπεία οστεοπόρωσης

Η οστεοπόρωση είναι ένα χρόνιο νόσημα. Αλλά η κατάλληλη θεραπεία μπορεί να αυξήσει σημαντικά την οστική πυκνότητα και να μειώσει τον κίνδυνο καταγμάτων.

Ο ιατρός αρχικά θεραπεύει την οστεοπόρωση εξασφαλίζοντας ότι ο ασθενής λαμβάνει την απαραίτητη ημερήσια ποσότητα ασβεστίου και συνταγογραφόντας τη λήψη ασβεστίου και βιταμίνης D αν χρειάζεται. Επίσης χρειάζεται τροποποίηση των παραγόντων κινδύνου για οστεοπόρωση, όπως κάπνισμα, κατάχρηση αλκοόλ και η εφαρμογή προγράμματος τακτικής άσκησης με βάρη.

Πολλά φάρμακα χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της οστεοπόρωσης.

Τα διφωσφονικά είναι τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα. Καταστέλλουν την αποδόμηση του οστού. Τα περισσότερα λαμβάνονται σαν δισκίο από το στόμα αλλά υπάρχουν και κάποια που χορηγούνται ενδοφλεβίως. Τα διφωσφονικά περιλαμβάνουν την αλενδρονάτη (Fosamax), τη ρισεδρονάτη (Actonel), την ιβανδρονάτη (Bonviva) και το ζολενδρονικό οξύ (Aclasta).

H τεριπαρατίδη (Forsteo) είναι μια μορφή της παραθορμόνης. Χορηγείται με ημερήσια ένεση και διεγείρει το σχηματισμό νέου οστού.

Το denosumab (Prolia) είναι μία βιολογική θεραπεία, ένα αντίσωμα που αναστέλει την οστική απορρόφηση.

Η θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες χρησιμοποιείται όλο και σπανιότερα σήμερα για την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης λόγω των κινδύνων που τη συνοδεύουν.

Στους άνδρες, η χαμηλή τεστοστερόνη είναι το συχνότερο αίτιο οστεοπόρωσης (εκτός από την προχωρημένη ηλικία). Μπορεί να διαγνωστεί εύκολα με εργαστηριακό έλεγχο και μετά τη διερεύνηση του αιτίου μπορεί να γίνει έναρξη θεραπείας με τεστοστερόνη.

Πρόγνωση των ασθενών με οστεοπόρωση.

Η πρόγνωση για τους ανθρώπους με οστεοπόρωση είναι καλή, ειδικά αν το νόσημα αντιμετωπισθεί από νωρίς. Με τη κατάλληλη θεραπεία, η οστική πυκνότητα σταθεροποιείται ή βελτιώνεται και ο κίνδυνος καταγμάτων μειώνεται εντυπωσιακά. Ο πόνος μπορεί να εξαλειφθεί σε 1-2 εβδομάδες από την έναρξη της αγωγής.

Ο γιατρός σας θα πρέπει να παρακολουθεί πόσο καλή είναι η ανταπόκριση στην αγωγή.

Μαλλιόπουλος  Δημοσθένης - Ενδοκρινολόγος

bot01bot02bot03