Απόφραξη Φλέβας Του Αμφιβληστροειδούς

Η απόφραξη ή θρόμβωση φλέβας του αμφιβληστροειδούς είναι η δεύτερη σε συχνότητα αγγειακή πάθηση του αμφιβληστροειδούς μετά τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια. Η απόφραξη μπορεί να αφορά είτε την κεντρική φλέβα του αμφιβληστροειδούς, ή κλάδο αυτής.

Η απόφραξη φλέβας του αμφιβληστροειδούς συμβαίνει συνήθως μετά το 50ο έτος της ηλικίας και σχετίζεται συχνά με αρτηριακή υπέρταση ή σακχαρώδη διαβήτη. Απόφραξη φλέβας του αμφιβληστροειδούς σε νεότερες ηλικίες μπορεί να σχετίζεται με συστηματικό νόσημα ή διαταραχές της πήξης του αίματος και χρήζει περαιτέρω διερεύνησης.

Στην απόφραξη φλέβας αμφιβληστροειδούς, η επιβράδυνση της φλεβικής κυκλοφορίας προκαλεί αύξηση της πίεσης στο εσωτερικό της φλέβας και αλλοίωση του τοιχώματος των αγγείων αυτών με αποτέλεσμα τα αγγεία αυτά να γίνονται διαπερατά στα συστατικά του αίματος, προκαλώντας διαρροή μικροσκοπικών ποσοτήτων αίματος, λιπιδίων και υγρού, τα οποία σε φυσιολογικές συνθήκες παραμένουν στο εσωτερικό των αγγείων του αμφιβληστροειδούς. Η διαρροή ερυθρών αιμοσφαιρίων προκαλεί τις αιμορραγίες στην επιφάνεια του αμφιβληστροειδούς που είναι χαρακτηριστικές στην απόφραξη φλέβας και το υγρό που διαρρέει δημιουργεί οίδημα στον αμφιβληστροειδή. Σε κάποιες περιπτώσεις, το υγρό που διαρρέει συσσωρεύεται στην ωχρά κηλίδα, στο κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς, που μας επιτρέπει να διακρίνουμε λεπτομέρειες όπως τα γράμματα ή οι αριθμοί, δημιουργώντας το οίδημα της ωχράς κηλίδας.

Η απόφραξη φλέβας εμποδίζει την επαρκή ροή αίματος στην προσβεβλημένη περιοχή με αποτέλεσμα ο αμφιβληστροειδής να μην αιματώνεται σωστά (ισχαιμία). Υπάρχουν δυο μορφές απόφραξης φλέβας αμφιβληστροειδούς, η ισχαιμική και η μη ισχαιμική. Η ισχαιμική μορφή είναι πολύ πιο σοβαρή, αφού σχετίζεται με μειωμένη αιμάτωση του αμφιβληστροειδούς. Σε περιπτώσεις με εκτεταμένη ισχαιμία του αμφιβληστροειδούς, νέα αγγεία αρχίζουν να αναπτύσσονται πάνω στην επιφάνεια του αμφιβληστροειδούς σε μια προσπάθεια να αποκατασταθεί η αιμάτωση του αμφιβληστροειδούς. Τα νεοαγγεία αυτά, όμως, δεν είναι φυσιολογικά και μπορεί να αιμορραγήσουν και το αίμα μπορεί να διασκορπιστεί στο υαλοειδές σώμα του ματιού - τη διαυγή, σαν ζελατίνη ουσία, που γεμίζει το εσωτερικό του ματιού (υαλοειδική αιμορραγία). Η υαλοειδική αιμορραγία μπορεί να προκαλέσει, εφόσον είναι διάχυτη, απότομη και σοβαρή μείωση της όρασης.

Άλλες σοβαρές για την όραση επιπλοκές που συνδέονται με την παραγωγή των νεοαγγείων στην απόφραξη φλέβας του αμφιβληστροειδούς είναι το νεοαγγειακό γλαύκωμα.

Αιτίες απόφραξης φλέβας του αμφιβληστροειδούς

Η απόφραξη φλέβας του αμφιβληστροειδούς μπορεί να σχετίζεται με :

  • Αρτηριακή υπέρταση
  • Αρτηριοσκλήρυνση
  • Σακχαρώδη διαβήτη
  • Γλαύκωμα ή αυξημένη ενδοφθάμια πίεση
  • Πολυερυθραιμία
  • Δρεπανοκυτταρική αναιμία
  • Αρτηριο-φλεβώδης επικοινωνία
  • Αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο
  • Συγγενείς διαταραχές πηκτικότητας του αίματος
  • Πολλαπλούν μυέλωμα
  • Θρομβοκυτταραιμία
  • Σαρκοείδωση
  • Νόσο Αδαμαντιάδη-Behcet
  • Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο

Συμπτώματα απόφραξης φλέβας του αμφιβληστροειδούς

Η μείωση της οράσεως είναι αιφνίδια. Η απόφραξη της κεντρικής φλέβας του αμφιβληστροειδούς είναι πιο σοβαρή από την απόφραξη ενός κλάδου φλέβας του αμφιβληστροειδούς. Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση, αλλά συχνά εκτελείται και φλουοροαγγειογραφία και οπτική τομογραφία συνοχής (OCT) για να αξιολογηθεί η σοβαρότητα του προβλήματος.

Το οίδημα της ωχράς κηλίδας προκαλεί μείωση της κεντρικής οράσεως και παραμόρφωση των αντικειμένων. Το πόσο έντονα είναι τα συμπτώματα αυτά ποικίλει και εξαρτάται κυρίως από το πάχος, τη μορφολογία, διάρκεια του οιδήματος της ωχράς κηλίδας καθώς και τυχόν συνυπάρχουσα ισχαιμία της ωχράς κηλίδας.

Στις ισχαιμικές μορφές απόφραξης φλέβας του αμφιβληστροειδούς με δημιουργία νεοαγγείων και υαλοειδικής αιμορραγίας μπορεί να εμφανιστούν θολερότητες που μοιάζουν σα μυγάκια τα οποία παρεμποδίζουν την όραση. Όταν η αιμορραγία είναι διάχυτη, η όραση μπορεί να μειωθεί δραματικά.

Πόνος στο μάτι μερικές φορές συμβαίνει από την αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση στο νεοαγγειακό γλαύκωμα, σαν επιπλοκή της ισχαιμικής απόφραξης της κεντρικής φλέβας του αμφιβληστροειδούς.

Θεραπεία απόφραξης φλέβας του αμφιβληστροειδούς

Η θεραπεία του οιδήματος της ωχράς κηλίδας επιτυγχάνεται με τη χορήγηση ενδουαλοειδικών φαρμάκων αντι-VEGF (Lucentis, Eylea) με σκοπό να μειωθεί η διαρροή από τα τριχοειδή αγγεία της ωχράς κηλίδας και να αποροφηθεί το οίδημα. Ενδουαλοειδικές ενέσεις τριαμσινολόνης μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθούν σε ορισμένες περιπτώσεις.

Αυτή η θεραπεία γίνεται σε συνδυασμό με laser στην περίπτωση απόφραξης κλάδου φλέβας αμφιβληστροειδούς που εφαρμόζεται στην περιοχή του οιδήματος της ωχράς κηλίδας.

Η θεραπεία με laser (παναμφιβληστροειδική φωτοπηξία) είναι απαραίτητη στο στάδιο όπου έχουν δημιουργηθεί νεοαγγεία στον αμφιβληστροειδή ή όταν υπάρχει υψηλός κίνδυνος ανάπτυξης τέτοιων παθολογικών αγγείων. Σε αυτές τις περιπτώσεις απόφραξης φλέβας αμφιβληστροειδούς το laser εφαρμόζεται σε όλη την επιφάνεια της προσβεβλημένης περιοχής του αμφιβληστροειδούς προκειμένου τα νεοαγγεία να υποχωρήσουν ή να αποτραπεί η εμφάνισή τους.

Στο στάδιο αιμορραγίας υαλοειδούς που δεν απορροφάται χρειάζεται χειρουργική επέμβαση με υαλοειδεκτομή (βιτρεκτομή). Το νεοαγγειακό γλαύκωμα πολύ συχνά χρήζει χειρουργικής αντιμετώπισης.

Δρ Ευστράτιος Μενδρινός
Διδάκτωρ και τ. Επιμελητής Πανεπιστημίου Γενεύης, Ελβετία
Ειδικός στις παθήσεις και χειρουργική αμφιβληστροειδούς, υαλοειδούς και ωχράς κηλίδας

bot01bot02bot03