Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια ( ΧΑΠ )

Η ΧΑΠ περιλαμβάνει παθήσεις- χρόνια βρογχίτιδα, πνευμονικό εμφύσημα- που χαρακτηρίζονται από προοδευτική, επίμονη απόφραξη των αεραγωγών. Στη ΧΑΠ η απόφραξη περιορίζει την ροή του αέρα στους βρόγχους με αποτέλεσμα να εμφανίζεται η χαρακτηριστική για την ΧΑΠ, δύσπνοια. Η ΧΑΠ αποτελεί την τέταρτη συχνότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Προοπτική της ΧΑΠ είναι να γίνει τρίτη μέχρι το 2020. Η ΧΑΠ είναι νόσος που μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπισθεί.

Οι 2 μορφές της ΧΑΠ συχνά συνυπάρχουν στους ασθενείς. Η χρόνια βρογχίτιδα χαρακτηρίζεται κυρίως από φλεγμονή των βρόγχων και εκδηλώνεται με παραγωγικό βήχα για τουλάχιστον 3 συνεχείς μήνες, για τουλάχιστον 2 συνεχή έτη σε ασθενείς με ΧΑΠ. Το εμφύσημα χαρακτηρίζεται από καταστροφή των κυψελιδικών τοιχωμάτων με συνοδό βλάβη του αγγειακού δικτύου. Έτσι, διαταράσσεται η αρχιτεκτονική του πνεύμονα, μειώνοντας την ικανότητά του να αδειάζει τον αέρα στο περιβάλλον. Ο αέρας παγιδεύεται στους πνεύμονες, με αποτέλεσμα αυτοί να υπερδιατείνονται (εύρημα χαρακτηριστικό της ΧΑΠ).

Κύρια αιτία της ΧΑΠ αποτελεί το κάπνισμα και η διακοπή του αυξάνει την επιβίωση σε ασθενείς με ΧΑΠ. Η ατμοσφαιρική ρύπανση, η οικιακή ρύπανση (καύση ξύλων, χρήση βιομάζας), η επαγγελματική έκθεση (αρτοποιοί, ξυλουργοί κ.α.) αποτελούν αιτίες ανάπτυξης της ΧΑΠ. Επίσης, η έλλειψη της α1-αντιθρυψίνης σε συνδυασμό με την καπνιστική συνήθεια, μπορεί να οδηγήσουν στην εμφάνιση της ΧΑΠ πριν την ηλικία των 40 ετών.

Τα συμπτώματα της ΧΑΠ που οδηγούν τον ασθενή στον πνευμονολόγο είναι ο χρόνιος παραγωγικός βήχας και η δύσπνοια που προοδευτικά επιδεινώνεται με το χρόνο. Η ταχεία έκπτωση της αναπνευστικής λειτουργίας στη ΧΑΠ καταλήγει στην αναπνευστική ανεπάρκεια και την ανάγκη μόνιμης οξυγονοθεραπείας. Η ΧΑΠ εμφανίζει παροξύνσεις, οι οποίες αυξάνουν την πιθανότητα εισαγωγής στο νοσοκομείο και την συνολική θνητότητα.

Η διάγνωση της ΧΑΠ γίνεται με σπιρομέτρηση. Ταυτόχρονα, στη ΧΑΠ διενεργείται ακτινογραφία θώρακος για τον αποκλεισμό άλλων νοσημάτων με παρόμοια κλινική εικόνα. Η μέτρηση των αερίων αρτηριακού αίματος δεν είναι απαραίτητη για όλους τους ασθενείς με ΧΑΠ, αλλά σε ασθενείς με τουλάχιστον μέτριας βαρύτητας ΧΑΠ.

Η θεραπεία της ΧΑΠ περιλαμβάνει παρεμβάσεις οι οποίες είναι:

1) Διακοπή του καπνίσματος- αύξηση της επιβίωσης στη ΧΑΠ

2) Άσκηση- βελτίωση ποιότητας ζωής στη ΧΑΠ

3) Αντιγριπικός, αντιπνευμονιοκοκκικός εμβολιασμός- πρόληψη σοβαρών λοιμώξεων στη ΧΑΠ

4) Βρογχοδιασταλτικά, εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή- ανακουφίζουν τα συμπτώματα της ΧΑΠ

5) Μακροχρόνια οξυγονοθεραπεία- διόρθωση της υποξαιμίας στη ΧΑΠ

6) Αναστολείς της φωσφοδιεστεράσης- 4

7) Θεοφυλλίνη

8) Αντιβιοτικά- στις παροξύνσεις της ΧΑΠ

9) Συστηματικά στεροειδή- στις παροξύνσεις της ΧΑΠ

Τέλος, υπάρχουν χειρουργικές επιλογές για περιορισμένο αριθμό ασθενών με ΧΑΠ που πληρούν τα κριτήρια. Αυτές περιλαμβάνουν την επέμβαση μείωσης των πνευμονικών όγκων και την μεταμόσχευση πνευμόνων.

Συμπερασματικά, η έγκαιρη διάγνωση της ΧΑΠ οδηγεί στην ανακοπή της εξέλιξής της, ενώ το αντίθετο μπορεί να οδηγήσει και στο θάνατο.

Γούλας Γεώργιος - Πνευμονολόγος

bot01bot02bot03