Διαταραχή Πανικού

Η κρίση πανικού συνήθως εκδηλώνεται ως «κεραυνός εν αιθρία», αιφνιδιάζοντας και ενίοτε τρομοκρατώντας τον πάσχοντα, αφού πρόκειται για ένα έντονο και πρωτόγνωρο για εκείνον ψυχικό και σωματικό βίωμα. Τα συμπτώματα κορυφώνονται σε μέγιστο χρονικό διάστημα 10 λεπτών και είναι ψυχολογικά [έντονο άγχος, δυσφορία , φόβος, ενίοτε ψυχικός τρόμος, αίσθημα αποξένωσης από τον εαυτό του (αναφέρει ότι νιώθει σαν να «βγαίνει από το σώμα του»), πεποίθηση ότι θα «χάσει τα λογικά του» και ότι θα πεθάνει ή θα λιποθυμήσει] και σωματικά [αίσθημα παλμών, ταχυκαρδία, εφίδρωση, δυσχέρεια στην αναπνοή, αίσθημα βάρους στο στήθος, μουδιάσματα, αίσθημα αστάθειας].

Η προσβολή πανικού δεν συνιστά από μόνη της ψυχική διαταραχή και δεν συνεπάγεται αυτονόητα τη διάγνωση «Διαταραχή Πανικού», καθώς παρατηρείται και σε άλλες ψυχικές διαταραχές. Χρειάζεται όμως ιδιαίτερη προσοχή στη διαγνωστική προσέγγιση, καθώς πολλές φορές τα σωματικά συμπτώματα που αναφέρονται παραπάνω συγχέονται με εκείνα του εμφράγματος του μυοκαρδίου, της στηθάγχης ή της υπογλυκαιμίας. Είναι σύνηθες φαινόμενο ο ασθενής να επισκέπτεται καρδιολόγο (συχνά και σε τμήμα επειγόντων περιστατικών λόγω της αγωνιώδους αίσθησης ότι έχει πάθει έμφραγμα ) και, αφού οι σχετικές εξετάσεις βγουν αρνητικές, ο καρδιολόγος να τον παραπέμψει σε ειδικό της ψυχικής υγείας.

Η Διαταραχή Πανικούείναι μια αγχώδης διαταραχή, με αιφνίδιες και επαναλαμβανόμενες κρίσεις πανικού, αίσθηση ότι θα ακολουθήσουν κι άλλες, αλλαγές στη συμπεριφορά (π.χ. αποφυγή σκέψεων, καταστάσεων, τόπων κ.τ.λ. που θυμίζουν ή συνδέονται με τις προηγούμενες κρίσεις), μόνιμο φόβο ότι θα πάθει «έμφραγμα» ή ότι θα «τρελαθεί» και δυσκολία στο να βρεθεί ανάμεσα σε πολύ κόσμο ή σε κλειστούς χώρους.

Πριν από την κρίση πανικού συνήθως έχει προηγηθεί περίοδος έντονου στρες, χωρίς όμως να αποκλείεται η εκδήλωσή της εν μέσω σχετικής ηρεμίας δίχως κάποιο στρεσσογόνο συμβάν. Στην αιτιοπαθογένεια της Διαταραχής Πανικού εμπλέκονται τόσο ψυχοκοινωνικοί και γνωσιακοί παράγοντες όσο και νευροβιολογικοί.

Επιδημιολογία – Συνοδές παθήσεις

Είναι μία από τις πλέον συχνές αγχώδεις διαταραχές, καθώς η συχνότητά της αυξάνεται διαρκώς. Οι γυναίκες πάσχουν πιο συχνά από τους άνδρες (η αναλογία κυμαίνεται από 2/1 έως 3/1). Η έναρξη τοποθετείται συνήθως στα τελευταία χρόνια της εφηβείας και στην αρχή της ενήλικης ζωής, χωρίς όμως να αποκλείεται και πιο όψιμη έναρξη.

Μπορεί να συνοδεύεται από αγοραφοβία, κατάθλιψη,κατάχρηση αλκοόλ και τοξικών ουσιών και ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.

Θεραπεία

Η έγκαιρη αντιμετώπιση των πρώτων κρίσεων πανικού είναι εξαιρετικά σημαντική. Είναι σημαντικό να καθησυχάσουμε τον πάσχοντα και να τον πείσουμε ότι τα συμπτώματά του μπορούν να αντιμετωπιστούν.

Η θεραπεία της διαταραχής αυτής συνήθως συνίσταται σε συνδυασμό γνωσιακής-συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας και φαρμακευτικής αγωγής (όπως εσιταλοπράμη, παροξετίνη κ.τ.λ.). Οι περισσότερες παρενέργειες των φαρμάκων αυτών είναι κατά κανόνα παροδικές (με συνηθέστερες: ναυτία, έμετος, γαστρική δυσφορία, εφίδρωση, κεφαλαλγία, σεξουαλική δυσλειτουργία, μείωση της όρεξης) και υποχωρούν μετά από διάστημα 2-4 εβδομάδων, οπότε και εμφανίζεται η έναρξη της θεραπευτικής τους δράσης.

Δρ. Δημήτριος Δημητριάδης, Ψυχίατρος
Πτυχιούχος Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Λιέγης, Βέλγιο
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών

bot01bot02bot03