Μύθοι και Αλήθειες για τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ/Υ) στα παιδιά

Είναι απόλυτα φυσιολογικό για ένα παιδί κάποιες φορές να ξεχνά τις εργασίες που έχει για το σχολείο, να ονειροπολεί κατά τη διάρκεια του μαθήματος, να ενεργεί παρορμητικά ή να μην κάθεται ήσυχο την ώρα του φαγητού. Όμως, η δυσκολία συγκέντρωσης, η παρορμητικότητα και η υπερκινητικότητα είναι και σημάδια της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ/Υ), η οποία επηρεάζει την ικανότητα του παιδιού σας να μάθει αλλά και να συναναστραφεί τους άλλους. Το πρώτο βήμα στην αντιμετώπιση της ΔΕΠ/Υ είναι η αναγνώριση των σημείων και συμπτωμάτων.

Τι είναι η ΔΕΠ/Υ;

Όλοι γνωρίζουμε κάποιο παιδί που δεν μπορεί να καθίσει ακίνητο, που φαίνεται να μην ακούει ποτέ, δεν ακολουθεί οδηγίες όσο ξεκάθαρα και αν έχουν διατυπωθεί, ή ξεστομίζει ακατάλληλα σχόλια σε ακατάλληλες στιγμές. Πολύ συχνά αυτά τα παιδιά χαρακτηρίζονται «φασαριόζηδες», «υπερκινητικά» ή θεωρούνται τεμπέλικα ή απείθαρχα. Είναι όμως πολύ πιθανό να μην είναι τίποτα από αυτά, και να έχουν Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ/Υ).

Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ/Υ), είναι μια διαταραχή που εμφανίζεται στην προσχολική και σχολική ηλικία. Η ΔΕΠ/Υ καθιστά πολύ δύσκολο στα παιδιά να ελέγξουν τις παρορμήσεις τους, λεκτικές, κινητικές ή σχετικές με την προσοχή και τη συγκέντρωση.

Είναι φυσιολογική παιδική συμπεριφορά ή ΔΕΠ/Υ;

Τα σημεία και συμπτώματα της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ/Υ), συνήθως εμφανίζονται πριν την ηλικία των 7 ετών. Παρόλα αυτά, είναι συχνά πολύ δύσκολο να καταλάβει κανείς αν πρόκειται για συμπτώματα της ΔΕΠ/Υ ή για τη φυσιολογική ανεμελιά, ενέργεια, κινητικότητα και παρορμητικότητα που χαρακτηρίζει τα παιδιά.

Εάν παρατηρείτε απλώς 1/2 από τα συμπτώματα, ή περισσότερα τα οποία όμως εμφανίζονται μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις τότε το πιθανότερο είναι ότι δεν πρόκειται για ΔΕΠ/Υ. Εάν όμως το παιδί σας εμφανίζει πολλά από τα σημεία και συμπτώματα της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας τα οποία είναι ορατά σε όλα σχεδόν τα περιβάλλοντα (π.χ. στο σχολείο, στο σπίτι, στο παιχνίδι, στη μελέτη) τότε είναι πολύ σημαντικό να κινητοποιηθείτε. Επικοινωνήστε με έναν Ψυχολόγο που ασχολείται με παιδιά (Παιδοψυχολόγος) και μιλήστε για τις δυσκολίες ή τις συμπεριφορές που παρατηρείτε.

Μύθοι για τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ/Υ)

Μύθος #1: Όλα τα παιδιά με ΔΕΠ/Υ είναι υπερκινητικά

Λάθος! Κάποια παιδιά με ΔΕΠ/Υ είναι υπερκινητικά, αλλά πολλά άλλα δεν είναι. Αυτός είναι και ο λόγος που η ονομασία της διαταραχής έχει την κάθετο (/)! Παιδιά με ΔΕΠ/Υ που εμφανίζουν προβλήματα συγκέντρωσης αλλά όχι υπερκινητικότητα είναι συνήθως αφηρημένα, φαίνεται να μην έχουν κίνητρο, είναι αυτό που θα έλεγε κάποιος «στον κόσμο τους».

Μύθος #2: Τα παιδιά με ΔΕΠ/Υ δεν μπορούν ποτέ να συγκεντρωθούν

Λάθος! Τα παιδιά με ΔΕΠ/Υ συχνά μπορούν να συγκεντρωθούν εάν κάποια δραστηριότητα τους αρέσει πάρα πολύ. Όμως, όσο και να προσπαθήσουν, δυσκολεύονται εξαιρετικά να διατηρήσουν την προσοχή τους όταν μια δραστηριότητα είναι ανιαρή ή επαναλαμβανόμενη.

Μύθος #3: Τα παιδιά με ΔΕΠ/Υ μπορούν να συμπεριφερθούν καλύτερα εάν θέλουν

Λάθος! Τα παιδιά με ΔΕΠ/Υ συνήθως βάζουν τα δυνατά τους να έχουν καλή συμπεριφορά, αλλά και πάλι αδυνατούν να καθίσουν ακίνητα, να κάνουν ησυχία ή να συγκεντρώσουν την προσοχή τους. Μπορεί να φαίνονται ανυπάκουα αλλά αυτό δε σημαίνει ότι το κάνουν επίτηδες. Αντίθετα, συνήθως προσπαθούν πολύ σκληρά, αλλά δεν το πετυχαίνουν…

Μύθος #4: Η ΔΕΠ/Υ θα περάσει από μόνη της με τα χρόνια

Δυστυχώς η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ/Υ) συνεχίζει και στην ενήλικη ζωή. Μέσα από συστηματική θεραπεία και την προσαρμογή το παιδί σας θα μάθει να διαχειρίζεται τα συμπτώματα και να έχει μια φυσιολογική ζωή. Από αυτήν την άποψη, η ΔΕΠ/Υ φαίνεται να εξαφανίζεται όσο περνούν τα χρόνια, καθώς γίνεται πιο διαχειρίσιμη μέσα από τη θεραπεία. Η έγκαιρη διάγνωση είναι το κλειδί.

Μύθος #5: Η ΔΕΠ/Υ αντιμετωπίζεται φαρμακευτικά

Λάθος! Υπάρχουν σκευάσματα που μπορεί να ελαττώσουν τα συμπτώματα, αλλά αυτά θα πρέπει να χορηγούνται σε εξαιρετικές περιπτώσεις και μόνο όταν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν μέσα από τη μη φαρμακευτική θεραπεία. Και πάλι, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι τα φάρμακα δε «γιατρεύουν» τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας, ελαττώνουν απλώς κάποια συμπτώματά της, απαραίτητα σε συνδυασμό με ένα ολοκληρωμένο πλάνο αποκατάστασης. Η ουσιαστική αποκατάσταση περιλαμβάνει ειδική εκπαίδευση, στήριξη, εργοθεραπεία εφόσον χρειάζεται, συμβουλευτική γονέων, άσκηση και σωστή διατροφή και συντονίζεται από Παιδοψυχολόγο ή Παιδοψυχίατρο.

Εάν εσείς ή κάποιο πρόσωπο που ασχολείται συστηματικά με το παιδί σας έχετε παρατηρήσει συμπτώματα που σας προβληματίζουν επικοινωνήστε μαζί μας. Η έγκαιρη διάγνωση της Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠ/Υ) αποτελεί το κλειδί στη διαχείρισή της τόσο για το ίδιο το παιδί όσο και για την οικογένεια.

Στέλλα Πρίντεζη MSc Ψυχολόγος Υγείας - Παιδοψυχολόγος

bot01bot02bot03